صدای احسان

استاد نور علی برومند، ستاره ای که یادی از او نمیشود
نویسنده : احسان - ساعت ٧:٥۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱/۱٧

چند روز پیش نواری از دوستی هنر دوست به دستم رسید که سخت مرا تحتنورعلی خان برومند (متولد ۱۲۸۵) تاثیر قرار داد . این نوار نود و هفتمین برنامه گلچین هفته بود که شرح حال، زندگینامه وبرخی آثار استاد نورعلی خان برومند را مورد بررسی قرار میداد. در خصوص نور علی خان برومند اطلاعاتی داشتم ، ولی برخی ویژگیهای این برنامه منحصر به فرد بود و به شخصه از پاره ای موضوعات مطرح شده اطلاعاتی نداشتم. بعد ازشنیدن آن گریستم . آنچه در این برنامه گفته می شد به شدت مرا منقلب کرد وبه خصوص از  دلخورده از خاک ، که چگونه چنین ستارگانی را با نهایت قساوت در خود جای داده است.

نور علی خان برومند یک انسان معمولی نیست. اوگنجی در این سرزمین بوده است که نمیدانم در زمان خودش به خوبی شناخته شده بود یا نه؟ ولی در سالهایی که در آن نفس می کشیم و رفتار ها را می بینیم ، در حق او وسایر هنرمندان(نه فقط در عرصه موسیقی اصیل ظلم فراوان می شود). نور علی برومند پلی بوده است بین هنرمندان گذشته و جوانان زمان خودش که این جوانان هم اکنون یکه تاز دنیای موسیقی اصیل ایران زمین هستند

نکته بسیار حائز اهمیت که از خصوصیات اخلاقی شادروان برومند به شمار میرفته است این بوده که وی با آنکه به انواع موسیقی ایرانی آشنا  و به نواختن   سازهای مختلف تسلط داشته است ، ولی هیچگاه نخواست که به عنوان نوازنده یا موسیقی دان حرفه ای مطرح شود. حتی برنامه مزبور، آثار منتخب پخش شده را از برادر ایشان اخذ کرده است که آنها را در محافل خصوصی و خیلی دوستانه نواخته است. آیا انسانی به این والایی می توان یافت. در حال حاضر هر که ته صدایی در خود یافت میکند به زور کامپیوتر و دستگاههای الکترونیکی وارد حیطه خوانندگی و نوازندگی میشود و گیتار ،  آن هم از نوعی برقی اش در دست می گیرد وبا ادا و اصول فراوان آنرا می نوازد.

نورعلی خان برومند با سازهای مختلف آشنا بود و آنها را تا حد اعلا می نواخت و به ردیفهای خوانندگی نیزآشنایی فراوان داشت و اینها را از پدری دلسوز و موسیقی دان داشت که خانه اش محفل اساتید زمان خود  نظیر :  سماع حضوراستاد سنتور، درویش خان  استاد تار  ، حسین خان اسماعیل زاده  استاد کمانچه و سید حسین طاهر زاده استاد آواز بود.برومند ابتدا تنبک و سپس تار را از درویش خان آموخت.

استاد خالقی در کتاب ارزشمند خود “سرگذشت موسیقی ایران” از نور علی برومند به عنوان یک یار  کم نظیر در نگارش کتاب یاد کرده است. وی در مطالب بعدی از ادامه تحصیل برومند سخن می گوید.

برومند چه شخص بی نظیری بوده است که علاوه بر موسیقی در درس و علم نیز سرآمد بوده است. وی برای تحصیل به خارج از کشور(آلمان)رفت ولی از خالقی اجازه می گیرد که سه تاری را همراه خود به اروپا بیرد. این است نهایت احترام و ادب به هنرمند  و نهایت عشق به موسیقی. عجب شخصیتی دارد این والامقام برومند !

برومند در آلمان تحصیل میکرد و وی حتی به موسیقی غربی نیز علاقه مند شد ودر مدت دو سال پیانو را فرا گرفت و تمام این کارها را تا بیست و دو سالگی انجام داد. وی در این مدت زبان آلمانی را هم فراگرفت.

برومند پس ازشش سال تحصیل در رشته پزشکی  وبازگشت از آلمان و درگذشت درویش خان ، نزد موسی معروفی نت نویسی را فراگرفت.متاسفانه وی در حادثه ای به  آسیب چشم مبتلا شد و پس از دو سال معالجه بی نتیجه در سوئیس ، عاقبت بینایی خود را از دست داد. برومند در وصف حال خود در این ایام یک بیت شعر می سراید که خون از چشم همه عاشقان موسیقی روان میکند.

مارا زدیده هیچ به جزاشک بهره نیست    وین بهره بس زدیده که باآن توان گریست

برومند زبان آلمانی را هم تدریس کرد و سه تار و تار را از صبا و فروتن آموخت.این چهره درخشان،  سبک جدید و بدیعی در سه تار نوازی پدید آورد که هم اکنون هم مورد استفاده اساتید و هنرمندان قرار می گیرد. وی علاوه بر آن در تنبک هم شیوه ای نو و منحصر به فرد داشت تا به آنجا که عارف قزوینی دستان او را بوسیده است.

وی نزد حبیب سماعی ، سنتور وتمام ردیفها و ظرایف و ریزه کاری های این ساز راهم فرا گرفت . متاسفانه این استاد به تمام معنا ، به دلیل نابینایی کمتر سنتور می نواخت . ولی در نواختن سنتور در همین حالت هم چیرگی خاص داشت.

سرانجام برومند ردیف موسیقی ایرانی را هم تدوین کرد . وی دید پس از درویش خان و میرزاعبدالله تنها یک نفر بنام اسماعیل قهرمانی آنرا به خوبی پاس داشته است . وی سالها برای ضبط این ردیفها به روایت قهرمانی زحمت کشید و آنها را تدوین کرد و با تار نواخت.

زحمات نورعلی برومند وسیله ای شد که تلاشهای هنرمندان قبل در اغلب سازهای ایرانی و آواز به نسل امروز منتقل شود و این بزرگترین خدمت او به موسیقی اصیل ایرانی است. به صورتی که اساتید برجسته امروز نظیر لطفی ، علیزاده ، طلایی ، کیانی ، ذوالفنون ، سروستانی ، شجریان و بسیاری دیگر تحت تعلیم او به جایگاه فعلی دست یافته اند .

سرانجام در دوم بهمن  سال  ۱۳۵۵ نور ستاره درخشان عالم موسیقی ایران زمین رو به افول نهاد و خاموش شد . شخصیت بی همتای موسیقی اصیل در حالی دارفانی را ودع گفت که تمام عمر خویش را صرف علم و هنر کرد و به تشنگان و فرزندان این آب و خاک آموخت.

… و اما دریغ از یاد او  از سوی رسانه  ملی. دریغ از نامگذاری یک خیابان یا مدرسه یا مکانهای ادبی به نام او . اسامی  تکراری فراوانی بر روی امکان و خیابانهای شهرهای مختلف کشور گذاشته شده است که در هر شهری میتوان آنها را دید. اما از این هنرمند فرزانه هیچ نام و خاطره ای نیست.

جوانان امروز ما چهرهای بازیگران و بازیکنان فوتبال را بسیار بهتر از این ستارگان میشناسند و به نظر میرسد مقصر اصلی تلویزیون است که یادی از این استاد ارزشمند و سایرین نمی کند.

نورعلی برومند رفت ولی تا دنیا باقی است چشمه ای که او در زمینه موسیقی اصیل جاری کرده است روان است ورسانه ملی بخواهد یا نخواهد دل آنانکه برای اینگونه افراد ارزش قائل هستند به یاد او می تپد. یادش گرامی باد.


comment نظرات ()